Hesaplamak için alanları doldurunuz.
Formül
peşin değer = nominal ÷ (1 + oran × gün ÷ gün esası)
reeskont = nominal − peşin değer
İç iskonto yöntemidir. Nominalden doğrudan faiz düşülmesi (dış iskonto) daha yüksek bir tutar verir ve aynı sonucu vermez.
Kanuni dayanak
Alacaklar — VUK md. 281
«Vadesi gelmemiş olan senede bağlı alacaklar değerleme gününün kıymetine irca olunabilir. Bu takdirde, senette faiz nispeti açıklanmış ise bu nispet, açıklanmamışsa Cumhuriyet Merkez Bankasının resmi iskonto haddi uygulanır.»
Borçlar — VUK md. 285
«Alacak senetlerini değerleme gününün kıymetine irca eden mükellefler, borç senetlerini de aynı şekilde işleme tabi tutmak zorundadırlar.»
Kanun maddesi sonucu tarif eder, formül ve gün esası vermez. Bu araç aritmetiği uygular; oran ve gün esası seçimini meslek mensubuna bırakır.
Sık sorulan sorular
- Reeskont ayırmak zorunlu mu?
- Kanun 'irca olunabilir' demektedir; yani alacak senetlerinde reeskont ihtiyaridir. Ancak alacak senetlerini değerleme günü kıymetine irca eden mükellefler, borç senetlerini de aynı şekilde işleme tabi tutmak zorundadır.
- Hangi oran uygulanır?
- Senette faiz nispeti açıklanmışsa o nispet; açıklanmamışsa Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın resmî iskonto haddi uygulanır (VUK md. 281). Bu araç oranı sizden alır; sizin yerinize seçim yapmaz.
- İç iskonto ile dış iskonto farkı nedir?
- Senedin nominal değeri vade tarihine aittir. Değerleme günü kıymeti, nominalin faiz katsayısına bölünmesiyle bulunur (iç iskonto). Nominalden doğrudan faiz düşmek (dış iskonto) daha yüksek bir tutar verir ve farklı bir sonuçtur.
- Gün esası neden soruluyor?
- Kanun maddesi gün esasını belirlemez. Uygulamada ticari yıl (360 gün) yaygın olmakla birlikte seçim sonucu değiştirdiği için araç bunu varsayım olarak dayatmaz, size sorar.
- Vadesi geçmiş senetler hesaplanır mı?
- Hayır. Kanun yalnızca vadesi gelmemiş senede bağlı alacak ve borçların değerleme günü kıymetine irca edilmesine imkân tanır; bu nedenle araç vadesi geçmiş senetlerde sonuç üretmez.