Kimler için?
- Kurumlar vergisi mükellefi sermaye şirketleri; anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler.
- İlişkili taraflarla mal, hizmet veya finansman alışverişi bulunan, grup içi işlem hacmi kayda değer olan şirketler.
- Ortağından veya ilişkili kurumdan borçlanan, önemli tutarda finansman gideri taşıyan ve örtülü sermaye değerlendirmesi gereken yapılar.
- İstisna, indirim veya teşvikten yararlanan; kazancın istisna kapsamındaki ve kapsam dışındaki kısımlarını ayrıştırmak zorunda olan kurumlar.
- Vergi incelemesi geçirmiş ya da geçirmesi muhtemel olan, geçmiş dönem uygulamalarını gözden geçirmek isteyen şirketler.
Mevzuat dayanağı
- 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu
- Kurum kazancının tespiti, indirilecek ve indirilemeyecek giderler, örtülü sermaye ile transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı hükümleri bu Kanunda düzenlenmiştir.
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu
- Kayıt düzeni, belge şartı, değerleme ölçüleri, şüpheli alacak ve amortisman uygulamaları ile düzeltme müessesesi bu Kanunda yer alır.
- 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu
- İndirim hakkının şartları, indirimin reddini gerektiren hâller ve tevkifat uygulamaları kurum işlemlerinin vergisel sonucunu doğrudan etkiler.
Hadler, oranlar ve süreler mevzuat değişiklikleriyle güncellenmektedir; güncel değerler için ilgili tebliğin yürürlükteki metni esas alınmalıdır.
Süreç nasıl işler?
Mevcut durumun tespiti
Şirketin faaliyet konusu, gelir ve gider yapısı, grup ilişkileri ile yararlandığı istisna ve indirimler çıkarılır; hesap planının ayrıntı düzeyi ve raporlama düzeni gözden geçirilir.
Vergi riski haritasının çıkarılması
Tereddütlü alanlar işlem türü bazında belirlenir: eksik belgeli giderler, ilişkili taraf işlemleri, finansman yapısı, istisna kazançların ayrıştırılması, katma değer vergisi indirimi ve tevkifat. Her başlıkta riskin kaynağı ve düzeltme yolu yazılı hâle getirilir.
Dönem içi danışmanlık ve görüş verme
Sözleşme, yatırım kararı, grup içi hizmet alımı, borçlanma veya varlık satışı gibi işlemlerin vergisel sonucu, işlem yapılmadan önce değerlendirilir. İşlem gerçekleştikten sonra verilen görüş çoğu zaman düzeltme değil, yalnız zararın tespiti anlamına gelir.
Dönem sonu değerleme kontrolleri
Yabancı para değerlemesi, stok değerlemesi, amortisman uygulamaları, şüpheli alacak karşılıkları ve reeskont işlemleri Vergi Usul Kanunu ölçülerine göre gözden geçirilir; değerleme farklarının vergisel etkisi hesaplanır.
Beyan öncesi kontrol ve kanunen kabul edilmeyen gider tasnifi
Gider hesapları taranarak indirilebilir nitelik taşımayan kalemler ayrıştırılır; binek araç giderleri, bağış ve yardımlar, cezalar, karşılıklar ve finansman gideri kısıtına konu tutarlar ayrı ayrı değerlendirilir. Beyanname mükellef veya defterlerini tutan meslek mensubunca verilir; burada yapılan iş, beyana esas verinin doğruluğunun kontrolüdür.
Gerekli belgeler
- Dönem mizanı ve muavin hesap dökümleri; hesap planının ayrıntılı listesi.
- Geçici vergi dönemlerine ait beyan verileri ile önceki hesap dönemine ait kurumlar vergisi beyan bilgileri.
- Yüksek tutarlı gider kalemlerine ilişkin sözleşmeler, fatura ve ödeme belgeleri.
- İlişkili taraf listesi ile grup içi mal, hizmet, lisans ve finansman işlemlerinin dökümü.
- İstisna veya indirimden yararlanılıyorsa dayanak belgeler; teşvik belgesi, kapasite raporu, proje dosyası gibi ekler.
- Devam eden vergi incelemesi, izaha davet yazısı, uzlaşma veya dava dosyası bulunuyorsa bunlara ilişkin yazışmalar.
Süre ve zamanlama
- Danışmanlık ilişkisi hesap dönemi esasına göre kurulur; kapsam, görüş verme usulü ve raporlama sıklığı sözleşmeyle belirlenir.
- Değerlendirmenin en verimli olduğu an, işlemin yapılmasından öncedir. İşlem gerçekleştikten sonra sorulan sorularda seçenek kümesi daralır.
- Geçici vergi dönemlerinin kapanışından önce ara kontroller yapılır; böylece hesap dönemi sonunda toplu hâlde düzeltilmesi gereken kalem sayısı azalır.
- Dönem sonu değerleme ve kanunen kabul edilmeyen gider tasnifi, beyan hazırlığı başlamadan önce tamamlanır.
Sık yapılan hatalar ve dikkat edilecekler
- Kanunen kabul edilmeyen giderleri yıl sonuna bırakmak
- İndirilemeyecek nitelikteki giderler dönem içinde ayrı hesaplarda izlenmediğinde, kapanışta binlerce kayıt arasından ayıklanmaya çalışılır. Bu yöntem hem eksik tasnife hem de gereksiz vergi yüküne yol açar; doğru olan, gider türü bazında ayrımın kayıt anında yapılmasıdır.
- Örtülü sermaye ve finansman gideri kısıtını ayrı ayrı değerlendirmemek
- Ortaktan veya ilişkili taraftan yapılan borçlanmada faizin gider niteliği ile yabancı kaynak kullanımına bağlı finansman gideri kısıtı farklı düzenlemelerdir. Biri uygulandı diye diğeri devre dışı kalmaz; her ikisinin de ayrıca hesaplanması gerekir.
- Grup içi hizmet bedelini belgelendirmeden gider yazmak
- Yönetim, danışmanlık veya destek hizmeti bedellerinde hizmetin fiilen sunulduğunun, şirkete somut fayda sağladığının ve bedelin emsale uygun olduğunun gösterilmesi aranır. Yalnız faturanın varlığı, gider kabulü için yeterli görülmeyebilir.
- İstisna kazancı ayrıştırmadan tek matrah üzerinden ilerlemek
- İstisna kapsamındaki faaliyetin gelir ve giderleri ayrı izlenmediğinde, istisna tutarı sağlıklı hesaplanamaz. Ortak giderlerin dağıtım anahtarı da gerekçelendirilebilir olmalıdır; aksi hâlde istisnanın tamamı tartışmalı hâle gelir.
- Dönem sonu değerlemeyi biçimsel bir işlem saymak
- Yabancı para değerlemesi, şüpheli alacak karşılığı ve reeskont uygulamaları matrahı doğrudan etkiler. Karşılık ayırma şartları sağlanmadığında ayrılan karşılık, kanunen kabul edilmeyen gidere dönüşür.
- Tereddütlü konuyu yazılı hâle getirmemek
- Şifahi görüşle ilerlenen konularda, aradan zaman geçtiğinde hangi gerekçeyle o yolun seçildiği hatırlanmaz. Tereddütlü her konunun gerekçesiyle birlikte yazılı tutulması, hem tutarlılığı sağlar hem de inceleme aşamasında savunmanın dayanağını oluşturur.
İlgili hizmetler
- Tam Tasdik — Yıllık Beyanname ve Mali Tabloların TasdikiVergi ve Tasdik Hizmetleri
- Vergisel Teşvikler, İstisna ve Muafiyet DanışmanlığıMali Danışmanlık
- Revizyon Hizmetleri (Kayıt ve Belge Revizyonu)Mali Danışmanlık
- Vergi Uyuşmazlıkları DanışmanlığıMali Danışmanlık
İlgili rehber yazıları: Tam tasdik nedir, hangi kurumlar için zorunlu ve hangileri için avantajlıdır? · Yatırım teşvik belgesi ve indirimli kurumlar vergisi: süreç ve tasdik
Her hizmetin kapsamı ayrı bir sözleşmeyle belirlenir. Aynı mükellefe tasdik ve danışmanlık hizmetlerinin birlikte verilebilmesi, mesleki bağımsızlık ve tasdik mevzuatındaki sınırlar çerçevesinde ayrıca değerlendirilir.
Sık sorulan sorular
Kurumsal vergi danışmanlığı ile tam tasdik arasındaki fark nedir?
Tam tasdik, 3568 sayılı Kanun ve Tasdik Yönetmeliği çerçevesinde yürütülen ve sonucunda rapor düzenlenen bir denetim faaliyetidir. Danışmanlık ise görüş verme, değerlendirme ve risk tespiti niteliğindedir; tasdik raporu doğurmaz. Kapsamları sözleşmeyle ayrı ayrı belirlenir.
Defterlerimizi ve beyannamelerimizi de büronuz mu yürütür?
Hayır. 3568 sayılı Kanun gereği yeminli mali müşavirler defter tutamaz ve muhasebe bürosu işletemez. Defter kaydı ve beyanname işleriniz kendi muhasebe biriminiz veya serbest muhasebeci mali müşaviriniz tarafından yürütülür. Danışmanlık çalışması, bu birimlerle eşgüdüm içinde, beyana esas verinin doğruluğunun değerlendirilmesi biçiminde ilerler.
Vergi planlaması ile vergi kaçırma arasındaki sınır nedir?
Vergi planlaması, mevzuatın açıkça tanıdığı istisna, indirim, teşvik ve mahsup imkânlarının şartları sağlanarak kullanılmasıdır. Gerçek durumu yansıtmayan belge, muvazaalı işlem veya kazancın örtülü aktarımı bu kapsamda değildir. Danışmanlık yalnız kanuni çerçeve içinde yürütülür; şartların sağlanıp sağlanmadığı belgelerle gösterilebilmelidir.
Geçmiş dönem hataları için ne yapılabilir?
Vergi Usul Kanunu düzeltme ve pişmanlık müesseselerini düzenler. Hatanın niteliğine, ilgili dönemin durumuna ve hakkında inceleme başlayıp başlamadığına göre izlenecek yol değişir. Bu nedenle geçmiş dönem tespitleri, düzeltme yoluna gidilmeden önce hukuki sonuçlarıyla birlikte değerlendirilir.
Danışmanlık kapsamı nasıl belirlenir?
Kapsam, şirketin faaliyet konusuna ve tereddüt yaşadığı alanlara göre sözleşmede tanımlanır. Sürekli danışmanlık, belirli bir işleme özgü görüş ya da dönem sonu kontrol çalışması ayrı ayrı kararlaştırılabilir. Kapsam dışı bırakılan konular da açıkça yazılır.
Kapsam ve süreç hakkında görüşmek için
Somut durumunuzun değerlendirilmesi ve çalışma kapsamının belirlenmesi için iletişim sayfasındaki formu kullanabilir veya doğrudan arayabilirsiniz.
İletişim