Kimler için?
- Payları borsada işlem gören ya da halka açılmayı, borçlanma aracı ihracını değerlendiren şirketler.
- Yatırım teşvik belgesi kapsamında yatırım yürüten veya yeni bir yatırım kararı öncesinde teşvik sonuçlarını görmek isteyen kuruluşlar.
- Çok sayıda kişi istihdam eden, alt işveren ya da hizmet alımı ilişkisi bulunan ve işveren yükümlülüklerini gözden geçirmek isteyen işletmeler.
- Grup yapısı içinde çalışanların farklı statülerde veya farklı şirketlerde görev yaptığı kuruluşlar.
- Yabancı ortaklı yapılarda, sınır ötesi görevlendirme ve statü konularını değerlendirmek isteyen şirketler.
Mevzuat dayanağı
- 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu
- Halka açık ortaklıkların tabi olduğu esaslar, sermaye piyasası araçlarının ihracı ve kamuyu aydınlatma yükümlülükleri bu Kanun'da düzenlenmiştir.
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
- Sigortalılık statüleri, işveren yükümlülükleri ve prim uygulamalarına ilişkin çerçeve bu Kanun'dan doğar; değerlendirme bu çerçeve üzerinden yapılır.
- 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu
- Teşvik ve destek uygulamalarının kurum kazancı üzerindeki sonucu ile indirimli kurumlar vergisi uygulaması bu Kanun kapsamında değerlendirilir.
- Yatırımlarda devlet yardımlarına ilişkin düzenlemeler
- Teşvik belgesinin kapsamı, destek unsurları ve uygulama usulü dönemsel olarak değişen düzenlemelerle belirlendiğinden yürürlükteki metin ilgili bakanlık kaynağından takip edilmelidir.
Hadler, oranlar ve süreler mevzuat değişiklikleriyle güncellenmektedir; güncel değerler için ilgili tebliğin yürürlükteki metni esas alınmalıdır.
Süreç nasıl işler?
Soru başlıklarının ve kapsamın belirlenmesi
Şirketin gündemindeki karar veya tereddüt netleştirilir; hangi alanın (sermaye piyasası, sosyal güvenlik, yatırım teşviki) ve hangi işlemin değerlendirileceği yazılı olarak sınırlandırılır. Kapsamın baştan çizilmesi, çalışmanın sonucunun nerede geçerli olduğunu da belirler.
Mevcut durumun belge üzerinden incelenmesi
Sözleşmeler, organ kararları, teşvik belgesi ve ekleri ile mevcut uygulamayı gösteren dökümler incelenir. Sözlü aktarım yerine belgeye dayanılır; belgeyle desteklenmeyen bir varsayım değerlendirmeye esas alınmaz.
Mevzuat çerçevesinin çıkarılması
Somut duruma uygulanacak hükümler ve ikincil düzenlemeler derlenir; tereddütlü noktalarda idarenin yayımlanmış görüşleri ve yargı kararları taranır. Yürürlük tarihi ve geçiş hükümleri ayrıca kontrol edilir.
Risk ve etki değerlendirmesi
Mevcut uygulama ile mevzuatın gerektirdiği durum karşılaştırılır; sapma varsa bunun mali sonucu ve kurum kazancına yansıması ortaya konur. Değerlendirme, seçenekleri ve her seçeneğin taşıdığı riski birlikte gösterir.
Görüşün yazılı olarak raporlanması
Ulaşılan sonuç, dayanağı ve varsa tereddütlü kalan yönleriyle birlikte yazılı hâle getirilir. Görüşün hangi tarihteki mevzuata göre verildiği belirtilir; sonradan yapılan değişiklikler için gözden geçirme gereği ayrıca not edilir.
Uygulamanın izlenmesi
Karar hayata geçirildikten sonra, koşulların sürdürülüp sürdürülmediği belirli aralıklarla kontrol edilir. Özellikle koşula bağlı destek ve teşviklerde, koşulun kaybı geriye dönük sonuç doğurabildiğinden izleme çalışmanın parçasıdır.
Gerekli belgeler
- Ana sözleşme, ortaklık yapısını gösteren belgeler ve ilgili yönetim organı kararları
- Halka açık ortaklıklarda kamuya yapılan açıklamalar ile sermaye piyasası işlemlerine ilişkin dosyalar
- Yatırım teşvik belgesi, ekleri ve yatırım harcamalarının döküm listeleri
- İş sözleşmesi örnekleri ile alt işveren ve hizmet alımı sözleşmeleri
- Çalışan statülerini, çalışma yerlerini ve görev tanımlarını gösteren özet listeler
- İşyeri tescil bilgileri ile yararlanılan destek ve teşvik uygulamalarına ilişkin dökümler
- Önceki dönem mali tabloları ve kurum kazancının hesaplanmasına ilişkin çalışma kâğıtları
- Varsa denetim, teftiş veya inceleme raporları ile idareyle yapılan yazışmalar
Süre ve zamanlama
- Değerlendirme, işlem kurgulanırken yapıldığında etkilidir; tamamlanmış bir işlem üzerinde seçenek alanı büyük ölçüde daralır.
- Yatırım teşviki uygulamalarında yatırıma başlama, harcamaların yapılması ve tamamlama aşamaları farklı sonuçlar doğurur; değerlendirme her aşamada yenilenir.
- Verilen görüşün dayandığı mevzuat yıl içinde de değişebildiğinden, görüşe tarih düşülür ve değişiklik hâlinde yeniden gözden geçirilir.
- Sermaye piyasası işlemlerinde takvim kurul süreçlerine bağlı ilerlediğinden, mali hazırlığın başvuru takviminden önce tamamlanması gerekir.
- Koşula bağlı destek uygulamalarında koşulun sürdürülüp sürdürülmediği dönemsel olarak kontrol edilmelidir.
Sık yapılan hatalar ve dikkat edilecekler
- Teşvik belgesi kapsamı dışındaki harcamayı belge kapsamında saymak
- Destek unsurları, belgede ve ekli listelerde tanımlanan harcamalar için geçerlidir. Kapsam dışı bir harcamanın belge kapsamında değerlendirilmesi, tamamlama aşamasında düzeltilmesi güç bir soruna dönüşür.
- Destek ve teşvik koşullarının kalıcı olduğunu varsaymak
- Sosyal güvenlik alanındaki destek uygulamalarının çoğu, sürdürülmesi gereken koşullara bağlıdır. Koşulun kaybedildiği fark edilmediğinde, yararlanılan tutarlar geriye dönük olarak gündeme gelebilir.
- Alt işveren ilişkisini sözleşmenin başlığına göre değerlendirmek
- İlişkinin niteliği, sözleşmeye verilen ada değil işin fiilen nasıl yürütüldüğüne göre belirlenir. İşin yürütümü, denetim ve talimat düzeni sözleşmeyle örtüşmüyorsa değerlendirme farklı sonuçlanır.
- Sermaye piyasası mevzuatını yalnız halka açık şirketlerin sorunu saymak
- Halka açılma hazırlığı, borçlanma aracı ihracı ve nitelikli yatırımcıya yapılan satışlar, kapalı şirketleri de bu düzenlemelerin kapsamına yaklaştırır. Hazırlığın başvurudan önce yapılması gerekir.
- Teşvikin vergisel sonucunu yatırım kararından sonra hesaplamak
- Yatırımın yeri, konusu ve finansman biçimi teşvik sonucunu doğrudan etkiler. Karar alındıktan sonra yapılan hesaplama, yalnızca ortaya çıkan durumu ölçer; seçeneklerin karşılaştırılması imkânı kalmaz.
İlgili hizmetler
- Kurumsal Vergi DanışmanlığıMali Danışmanlık
- Yatırım İndirimi TasdikiVergi ve Tasdik Hizmetleri
- Yabancı Sermayeli Şirketlere Mali DanışmanlıkMali Danışmanlık
İlgili rehber yazıları: Yatırım teşvik belgesi ve indirimli kurumlar vergisi: süreç ve tasdik
Her hizmetin kapsamı ayrı bir sözleşmeyle belirlenir. Aynı mükellefe tasdik ve danışmanlık hizmetlerinin birlikte verilebilmesi, mesleki bağımsızlık ve tasdik mevzuatındaki sınırlar çerçevesinde ayrıca değerlendirilir.
Sık sorulan sorular
Sosyal güvenlik konusundaki işlemlerimiz de bu kapsamda yürütülüyor mu?
Hayır. Bu alandaki çalışma mevzuat yorumu ve danışmanlıkla sınırlıdır: uygulamanın mevzuatla karşılaştırılması, işveren yükümlülüklerinin gözden geçirilmesi ve risklerin tespiti. Bordro yürütme, bildirge verme ve sosyal güvenlik işlemlerinin operasyonel takibi kapsam dışıdır.
Yatırım teşvik belgesi başvurusunu siz mi yapıyorsunuz?
Başvuru, yatırımcı adına yetkilendirilmiş kullanıcı tarafından ilgili bakanlık sistemi üzerinden yapılır. Bizim çalışmamız, yatırımın hangi destek unsurlarından yararlanabileceğinin değerlendirilmesi, kurum kazancına etkisinin hesaplanması ve belge kapsamının izlenmesidir.
Halka açık olmayan bir şirket sermaye piyasası mevzuatıyla neden ilgilensin?
Halka açılma hazırlığı, borçlanma aracı ihracı ya da payların nitelikli yatırımcıya satışı gündeme geldiğinde kapalı şirketler de bu düzenlemelerin etki alanına girer. Hazırlığın önceden yapılması, sonradan düzeltilmesi güç yapı sorunlarını önler.
İndirimli kurumlar vergisi hesabı bu hizmetin kapsamında mıdır?
Teşvik belgesine bağlı olarak ortaya çıkan indirimli kurumlar vergisi uygulaması, kurum kazancını doğrudan ilgilendirdiği için değerlendirmenin parçasıdır. Hesaplamanın tasdike konu edilmesi gereken hâllerde çalışma ilgili tasdik hizmetiyle birlikte yürütülür.
Verilen yazılı görüş idare karşısında bağlayıcı mıdır?
Hayır. Yazılı görüş, mevzuatın somut olaya nasıl uygulandığına dair mesleki bir değerlendirmedir; idareyi veya yargıyı bağlamaz. Bağlayıcı bir sonuç aranıyorsa, idareden görüş talep edilmesi yolu ayrıca değerlendirilir.
Kapsam ve süreç hakkında görüşmek için
Somut durumunuzun değerlendirilmesi ve çalışma kapsamının belirlenmesi için iletişim sayfasındaki formu kullanabilir veya doğrudan arayabilirsiniz.
İletişim