Kimler için?
- Yatırım teşvik belgesi kapsamında makine, teçhizat veya bina yatırımı yapan ve indirimli kurumlar vergisinden yararlanan kurumlar.
- Yatırımı tamamlanmış olmakla birlikte hak edilen katkı tutarını yıllara yayarak kullanan, bu nedenle devreden tutarı izlemek zorunda olan şirketler.
- Birden fazla teşvik belgesi ya da birden fazla yatırım konusu bulunan, harcamaları belge bazında ayrıştırması gereken işletmeler.
- Teşvik belgesi kapatma işlemi öncesinde harcama dökümünün tutarlılığını doğrulatmak isteyen yatırımcılar.
Mevzuat dayanağı
- 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu
- Teşvik belgesine bağlanan yatırımlarda indirimli kurumlar vergisi uygulamasının yasal çerçevesi bu Kanun'da yer alır.
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu
- Gelir vergisi mükellefi yatırımcılar bakımından uygulama ile geçmiş dönem yatırım indirimi haklarına ilişkin hükümler bu Kanun'da düzenlenmiştir.
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu
- Yatırım harcamalarının belgelendirilmesi, aktifleştirilmesi ve değerlemesi bu Kanun'un belge ve değerleme hükümlerine göre yapılır.
- 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu
- Tasdik yetkisi ve yeminli mali müşavirin tasdik ettiği konulardaki mesleki sorumluluğu bu Kanun'dan doğar.
- Yatırımlarda devlet yardımlarına ilişkin düzenlemeler
- Teşvik belgesinin kapsamı, destek unsurları ve yatırıma katkı esasları dönemsel olarak güncellenen düzenlemelerle belirlendiğinden yürürlükteki metne ilgili bakanlık kaynağından bakılmalıdır.
Hadler, oranlar ve süreler mevzuat değişiklikleriyle güncellenmektedir; güncel değerler için ilgili tebliğin yürürlükteki metni esas alınmalıdır.
Süreç nasıl işler?
Teşvik belgesinin ve eklerinin incelenmesi
Belgenin konusu, destek unsurları, yatırımın cinsi ve makine teçhizat listeleri gözden geçirilir. Denetimin sınırı bu belgeyle çizildiğinden, kapsam dışı kalan harcamalar baştan ayrılır.
Harcamaların belge ve kayıtla eşleştirilmesi
Yatırım harcamalarına ilişkin faturalar, gümrük beyannameleri, ödeme ve sözleşme belgeleri kayıtlarla karşılaştırılır. Harcamanın gerçekliği kadar hangi hesapta ve hangi dönemde izlendiği de sınanır.
Yatırım dönemi ile işletme dönemi ayrımının kurulması
Yatırımın hangi tarih itibarıyla tamamlandığı ve işletme dönemine geçildiği, aktifleştirme ve fiili kullanım kanıtlarıyla belirlenir. Bu ayrım, indirimin hangi kazanca uygulanacağını doğrudan etkiler.
Katkı tutarının ve kullanımın izlenmesi
Hak edilen yatırıma katkı tutarı ile dönem içinde yararlanılan ve sonraki dönemlere devreden kısım ayrı ayrı takip edilir. Birden çok belge varsa izleme belge bazında ayrıştırılır.
Beyan öncesi mutabakat ve raporun düzenlenmesi
Tespit edilen farklar beyandan önce mükellefle görüşülerek giderilir; sonuçlar tasdik raporuna bağlanır. Rapor, mevzuatın öngördüğü biçim ve içerikle düzenlenir.
Gerekli belgeler
- Yatırım teşvik belgesi, belgeye bağlı ithal ve yerli makine teçhizat listeleri, varsa revize yazıları
- Yatırım harcamalarına ilişkin faturalar, gümrük beyannameleri, ödeme belgeleri ve yüklenici sözleşmeleri
- Yapılmakta olan yatırımlar hesabının dökümü ile aktifleştirme kayıtları
- Amortisman tabloları ve sabit kıymet envanteri
- Yatırıma katkı tutarının hesaplanmasına ve devreden kısma ilişkin çalışma tabloları
- Yatırım yerinde kullanıma ilişkin kanıtlar: yapı ruhsatı, kabul tutanakları, montaj ve devreye alma belgeleri
- Önceki dönem beyannameleri ile ekleri ve varsa geçmiş dönem tasdik raporları
Süre ve zamanlama
- Harcama takibi yatırım süresince yürütülür; dönem sonunda toplanan bir dosya, yatırım dönemine ilişkin tespitleri geriye dönük olarak üretemez.
- Tasdik raporu, ilgili beyannameye dayanak oluşturacak biçimde ve mevzuatın öngördüğü sürede düzenlenir; süreye ilişkin güncel esaslar için ilgili düzenlemeye bakınız.
- Teşvik belgesinde revize yapıldığında, revize öncesi ve sonrası harcamalar ayrı değerlendirilir; bu nedenle revize tarihleri kayıt düzenine işlenmelidir.
- Belgenin kapatma başvurusundan önce harcama dökümünün gözden geçirilmesi, kapsam dışı kalemlerin sonradan çıkmasını önler.
Sık yapılan hatalar ve dikkat edilecekler
- Belge kapsamı dışındaki harcamayı yatırım harcaması saymak
- Teşvik belgesine bağlanmamış makine, taşıt veya genel gider niteliğindeki harcamaların hesaba dahil edilmesi sık görülür. Kapsam, belgenin ekleriyle çizilir ve harcama bu listeyle eşleştirilmeden hesaba alınamaz.
- Yatırım dönemi ile işletme dönemini karıştırmak
- Ayrımın hangi kazanca hangi uygulamanın yapılacağını belirlediği gözden kaçırılır. Aktifleştirme tarihi ile fiili kullanımın başladığı tarih arasındaki farklar belgelenmezse, dönem tayini tartışmalı hâle gelir.
- Katkı tutarını tek bir toplam olarak izlemek
- Birden fazla teşvik belgesi bulunduğunda tutarların birleştirilerek izlenmesi, devreden kısmın belge bazında çözülmesini imkânsızlaştırır. İzleme baştan belge bazında kurulmalıdır.
- Yatırımı finanse eden kredinin maliyetini ayrıştırmamak
- Yatırım kredisine ilişkin faiz ve kur farklarının hangi kısmının maliyete gireceği ayrı bir değerlendirme gerektirir. Toplu kaydedilen finansman giderleri, sonradan ayrıştırılamaz.
- Sabit kıymeti belgede öngörülen amaç dışında kullanmak veya elden çıkarmak
- Yatırım konusu kıymetlerin devri, satışı veya kullanım yerinin değiştirilmesi, sağlanan destek bakımından sonuç doğurabilir. İşlem yapılmadan önce durumun değerlendirilmesi gerekir.
- Belgelendirmeyi kapatma aşamasına bırakmak
- Eksik belge, tedarikçi ilişkisi sona erdikten sonra çok daha zor tamamlanır. Harcama dosyası yatırım ilerledikçe oluşturulmalı, kapatma aşamasında yalnızca derlenmelidir.
İlgili hizmetler
- Tam Tasdik — Yıllık Beyanname ve Mali Tabloların TasdikiVergi ve Tasdik Hizmetleri
- Vergisel Teşvikler, İstisna ve Muafiyet DanışmanlığıMali Danışmanlık
- Kurumsal Vergi DanışmanlığıMali Danışmanlık
- Sermaye Piyasası, Sosyal Güvenlik ve Yatırım Teşvik Mevzuatı DanışmanlığıKurumsal Danışmanlık
İlgili rehber yazıları: Yatırım teşvik belgesi ve indirimli kurumlar vergisi: süreç ve tasdik · Tam tasdik nedir, hangi kurumlar için zorunlu ve hangileri için avantajlıdır?
Her hizmetin kapsamı ayrı bir sözleşmeyle belirlenir. Aynı mükellefe tasdik ve danışmanlık hizmetlerinin birlikte verilebilmesi, mesleki bağımsızlık ve tasdik mevzuatındaki sınırlar çerçevesinde ayrıca değerlendirilir.
Sık sorulan sorular
Teşvik belgesi almak indirimden yararlanmak için yeterli midir?
Yeterli değildir. Belge kapsamındaki harcamaların gerçekten yapılmış, belgelenmiş ve kayıtlarda ayrıştırılarak izlenmiş olması gerekir. Uygulamadaki sorunların çoğu belgeden değil, harcamanın izlenme biçiminden doğar.
Yatırım dönemi ile işletme dönemi neden ayrı ayrı takip ediliyor?
İndirimin hangi kazanca uygulanacağı bu ayrıma göre değişir. Ayrım yalnızca bir tarih tercihi değildir; aktifleştirme, fiili kullanım ve varsa kısmi tamamlama kanıtlarıyla desteklenmesi gerekir.
Yararlanılamayan katkı tutarı sonraki dönemlere devreder mi?
Hak edilen tutarın dönem kazancı yetmediği için kullanılamayan kısmının sonraki dönemlerde nasıl değerlendirileceği ilgili düzenlemede belirlenmiştir. Devreden tutarın belge bazında ve kesintisiz izlenmesi bu nedenle önemlidir.
Yatırım indirimi tasdiki ile tam tasdik aynı çalışma mıdır?
Aynı değildir. Tam tasdik beyannamenin ve dayanağı kayıtların bütününü konu alır; yatırım indirimi tasdiki ise teşvik belgesi kapsamındaki harcamalar ve indirim hesabı üzerine odaklanır. Tam tasdik ilişkisi bulunan şirketlerde iki çalışma birbirini besler.
Yatırım tamamlanmadan tasdik çalışması başlatılabilir mi?
Başlatılması yerinde olur. Harcamaların kayıt düzeni ve belge dosyası yatırım sürerken kurulduğunda, tamamlama ve kapatma aşamasında ortaya çıkan eksikler büyük ölçüde önlenmiş olur.
Kapsam ve süreç hakkında görüşmek için
Somut durumunuzun değerlendirilmesi ve çalışma kapsamının belirlenmesi için iletişim sayfasındaki formu kullanabilir veya doğrudan arayabilirsiniz.
İletişim